مراقبت‌های پس از عمل

  • به مدت 2 تا 3 روز بعد از عمل در بیمارستان بستری می‌شوید. در این مدت مواد بیهوشی از بدن شما دفع شده و اثرات بیهوشی بهبود می‌یابد.
  • اغلب 2 روز بعد از عمل از شما خواسته می‌شود که راه بروید (با عصا یا واکر). معمولاً یک ماه بعد از عمل، عصا یا واکر کنار گذاشته می‌شود (می‌توان بدون عصا راه رفت).
  • بعد از عمل نیازی به استراحت طولانی مدت در تخت و ماندن طولانی در بستر نیست.
  • معمولاً 2 روز بعد از عمل می‌توان از توالت فرنگی استفاده نمود.

در بیمارستان

بلافاصله بعد از عمل 1 تا 2 ساعت را در اتاق ریکاوری می‌گذرانید سپس به اتاق خود در بخش بستری منتقل می‌شوید. تا زمانی که قادر باشید خودتان مایعات را بیاشامید، مواد غذایی با استفاده از سرم به شما داده می‌شود. همچنین در این مدت ممکن است برای دفع ادرار و مدفوع نیز از لوله‌های مخصوص استفاده شود.
برای جلوگیری از لخته شدن خون در پاها معمولاً سه روش به شما آموزش داده می‌شود:

  • استفاده از جوراب‌های مخصوص که پا را محکم بسته و جریان خون را افزایش می‌دهد (ممکن است تا 6 هفته بعد از عمل نیز به کار رود)
  • مصرف داروهای رقیق کننده خون به صورت تزریقی یا خوراکی (ممکن است برای 2 تا 4 هفته بعد از عمل نیز ادامه یابد)
  • انجام ورزش‌های مخصوص (که به شما آموزش داده خواهد شد) مانند بالا و پایین بردن زانو هنگامی که در تخت خود هستید، حرکات مکرر مچ پاها و انگشتان و منقبض کردن مکرر عضلات چهار سر رانی و عضلات پشت ساق.

شروع حرکت و راه رفتن تحت نظارت افراد متخصص (فیزیوتراپ و کار درمان) از همان روزهای اول یا دوم توصیه شده و آموزش داده می‌شود به خصوص نحوه استفاده از وسایل کمکی برای راه رفتن و نحوه مدیریت و انجام کارهای روزمره. اگر چه در روزهای اول ممکن است انجام فعالیت‌ها کمی مشکل باشد اما به بهبودی سریع‌تر شما کمک شایانی می‌کند. بر اساس تشخیص پزشک ممکن است دستگاهی که زانو را به طور مصنوعی خم و راست می‌کند نیز به کار رود.

پیش از ترخیص و رفتن به منزل باید قادر باشید کارهای زیر را انجام دهید:

  • به تنهایی بتوانید به تخت بروید و از آن خارج شوید، روی صندلی بنشینید و بلند شوید و از دستشویی استفاده کنید؛
  • بعد از عمل زانو بتوانید زانوهای خود را تا حدود 90 درجه خم کنید؛
  • با عصا یا واکر و بدون کمک دیگران روی سطح صاف راه بروید؛
  • با کمک دیگران بتوانید چند پله بالا بروید.

به ندرت بعد از ترخیص از بیمارستان نیاز به ادامه فیزیوتراپی می‌باشد اما در برخی بیماران که پیشرفت آهسته‌تری دارند و یا همکاری آن‌ها کمتر می‌باشد، ممکن است جهت تسریع در راه‌اندازی و بازگشت سریع‌تر دامنه حرکت مفاصل انجام فیزیوتراپی به طور روزانه در مدت 2-1 هفته ضرورت یابد.

پس از ترخیص

پس از ترخیص و بازگشت به منزل معمولاً افرادی که پروتز هیپ یا زانو گذاشته‌اند، 2 تا 4 هفته با واکر یا عصای زیر بغل راه می‌روند. زمان مناسب برای کنار گذاشتن وسایل کمکی را پزشکتان تشخیص داده و به شما اطلاع می‌دهد. یک تا دو هفته بعد از عمل بهتر است که شخصی آگاه به مراقبت‌های اولیه به صورت 24 ساعته در منزل همراه شما باشد زیرا برای انجام بسیاری از کارهای روزمره به کمک نیاز خواهید داشت.
پس از آن به مرور می‌توانید به فعالیت‌های عادی خود باز گردید اما باید از انجام ورزش‌های سنگین مانند اسکی کردن یا ورزش‌هایی که احتمال برخورد در آن‌ها وجود دارد مانند فوتبال اجتناب کنید. ورزش‌های سبک‌تر مثل پیاده‌روی، شنا، تنیس و گلف بلامانع خواهد بود. در ماه‌های اول باید مراقب باشید که مفصل جدید (خصوصاً هیپ) از جا در نرود. برای افزایش قدرت مفصل جدید، تمرین‌های نرمشی را بیاموزید.
دقت کنید که ارتفاع تختتان باید مناسب باشد؛ آن قدر پایین که وقتی روی لبه آن می‌نشینید پاهایتان به زمین برسد و آن قدر بلند که نشیمنگاه بالاتر از زانو قرار گیرد. ارتفاع تخت نباید آن قدر کوتاه باشد که هنگام نشستن بر روی آن، زانوها به داخل شکم جمع شوند یا مفصل هیپ بیش از 90 درجه خم گردد.

نکات مربوط به جابجایی

  • سفر هوایی: ممکن است بعد از عمل جراحی بخواهید سفر هوایی داشته باشید. اگر در طول سه ماه بعد از عمل جراحی تعویض مفصل با هواپیما مسافرت می‌کنید، برای افزایش ارتفاع صندلی از بالش استفاده کنید. هنگام پرواز نیز تمریناتی که برای به جریان انداختن خون در پاها می‌باشد را هر ساعت یکبار انجام دهید تا خطر ایجاد لخته کاهش یابد.
  • رانندگی کردن: رانندگی بعد از عمل جراحی زانو و هیپ محدود می‌شود. قبل از شروع به رانندگی، با جراح و فیزیوتراپیست خود مشورت کنید. بیشتر افراد می‌توانند طی 6 هفته بعد از جراحی رانندگی کنند.
  • جابجایی با ماشین: مراقبت از مفصل جدید هنگام سوار شدن در برخی ماشین‌ها چالش برانگیز است. لطفاً راهنمای ارائه شده در ادامه مطلب را قبل از بستری شدن در بیمارستان تمرین کنید.
    • ماشین را با فاصله از لبه پیاده‌رو پارک کنید تا برای سوار شدن نیاز به پایین رفتن از لبه پیاده‌رو نباشد.
    • صندلی را تا جایی که می‌شود، بخوابانید.
    • به صندلی تکیه دهید.
    • بالش خود را بر روی صندلی قرار دهید.
    • پشت به صندلی قرار بگیرید.
    • پای جراحی شده را صاف کنید.
    • برای حفظ تعادل، تکیه‌گاه پشت صندلی و ماشین را بگیرید.
    • بر روی صندلی بنشینید.
    • به عقب سُر بخورید و پایتان را به داخل ماشین حمل کنید (اگر جراحی هیپ داشته‌اید، پایتان را بیش از 90 درجه خم نکنید).
    • برای راحت‌تر سُر خوردن می‌توانید با قرار دادن یه پلاستیک بر روی بالش این کار را انجام دهید.

Arthritis-27

خطراتی که باید مراقبشان بود
  • زمین خوردن: موانعی مثل سیم، لبه فرش و موانع دیگر را بردارید. در منزل حیوانات خانگی کوچک نداشته باشید یا برای مدتی آن‌ها را از منزل خارج کنید. شکستگی‌ها و ناهمواری‌های کف منزل و جلوی درب ورودی را ترمیم و مسطح کنید. از نور مناسب استفاده نمایید.
  • حمام را ایمن کنید: کنار حمام و توالت نرده‌هایی قرار دهید که بتوانید در صورت نیاز دست خود را به آن بگیرید. کف‌پوشی در کف حمام پهن کنید که مانع از لیز شدن کف شود (اسلیپ پروف).
  • در 3-2 هفته اول هنگامی که راه می‌روید چیزی حمل نکنید چون ممکن است لازم شود برای حفظ تعادل از دست‌هایتان استفاده کنید. در عوض می‌توانید یک کیسه کوچک را روی دوش خود انداخته یا بند آن را به دسته واکر بیاویزید و وسایل همراه مثل گوشی تلفن را در آن قرار دهید.
  • وسایل را در جایی بگذارید که دسترسی به آن‌ها برایتان آسان باشد. در مکان‌های مختلف منزل، صندلی دسته‌دار ایمن و دارای پشتی تعبیه کنید که بتوانید روی آن نشسته و کارهایتان را انجام دهید. حتی‌الامکان اتاق خواب، دستشویی و سایر مکان‌های ضروری به نحوی در نظر گرفته شوند که نیاز به بالا رفتن از پله نداشته باشید.
راهنمای فعالیت‌های روزانه
  • پیاده‌روی

ممکن است برای سه ماه یا بیشتر بعد از جراحی، لازم باشد از وسایل کمکی برای راه رفتن نظیر واکر و اعصای زیر بغل استفاده کنید. از هفته 4 تا 6 بعد از جراحی باید با اطمینان بیشتری راه بروید، قدرت بیشتری داشته باشید و بتوانید مسافت طولانی‌تری را راه بروید. فعالیت‌های جسمانی می‌تواند به شما کمک کند تا سریع‌تر بهبود یابید و گردش خون منظم‌تری داشته باشید.

  • بالا و پایین رفتن از پله‌ها
بالا رفتن از پله‌ها:
  • از نرده‌های کنار پله‌ها و عصای زیر بغل استفاده کنید.
  • از پای سالم برای قدم برداشتن به سمت بالا استفاده نمایید.
  • ادامه حرکت را با پای جراحی شده و عصای زیر بغل ادامه دهید و هر بار از یک پله بالا بروید.

Arthritis-21

پایین رفتن از پله‌ها:
  • از نرده‌های کنار پله‌ها و عصای زیر بغل استفاده کنید.
  • عصایتان را بر روی پله پایینی قرار دهید.
  • ابتدا با پای جراحی شده قدم بردارید.
  • سپس با پای سالم ادامه دهید و هر بار از یک پله پایین بروید.

Arthritis-22

وارد و خارج شدن از رختخواب
وارد شدن به رختخواب:
  • در کنار رختخواب بنشینید.
  • به سمت عقب سُر بخورید و از دست‌هایتان برای حفظ تعادل استفاده کنید.
  • پای جراحی شده را بر روی تخت حمل کنید یا از لیفتر پا استفاه کنید.

Arthritis-23

خارج شدن از رختخواب:
  • بدنتان را به سمت لبه تخت سُر دهید.
  • از دست‌هایتان برای قرار گرفتن در وضعیت نشسته استفاده کنید.
  • پای جراحی شده را به سمت بیرون از رختخواب سُر دهید.

نشستن

بعد از جراحی هیپ باید تمام سطوحی که بر روی آن می‌نشینید به گونه‌ای باشد که ارتفاع نشیمن آن 5 سانتیمتر (2 اینچ) بالاتر از سطح کشکک زانو باشد.
Arthritis-24

  • از صندلی‌های محکم و دارای دسته استفاده کنید.
  • پشت به صندلی کنید تا پوست زانویتان لبه صندلی را لمس کند.
  • پای جراحی شده را به جلو حرکت دهید و دسته صندلی را از پشت بگیرید.
  • به آرامی بر روی صندلی بنشینید.

Arthritis-25

حمام کردن

زمین خوردن ممکن است در هر جایی اتفاق بیفتد اما هنگام دستشویی رفتن یا حمام کردن محتمل‌تر است. از راه‌های کاهش خطر زمین خوردن می‌توان به موارد زیر اشاره نمود.

  • عجله نکنید. برای رفتن به دستشویی برنامه داشته باشید. در صورت لزوم یک لگن در کنار رختخوابتان قرار دهید.
  • هنگام استحمام از نیمکت یا صندلی استفاده کنید.
  • مطمئن شوید که مسیر حمام تا اتاق خوابتان نور کافی داشته باشد.

استفاده از دستشویی

تا سه ماه بعد از عمل جراحی از توالت با ارتفاع بلند استفاده کنید.
Arthritis-26

مراقبت از زخم

پوشش (باند) روی زخم را تمیز و خشک نگهدارید. شما می‌توانید در زمان‌هایی که پزشک برایتان تعیین کرده آن را تعویض کنید. در مواردی که گاز خیس یا کثیف می‌شود حتماً آن را عوض کنید. برای تعویض گاز ابتدا دست‌هایتان را بشویید، گاز را به دقت بردارید، زخم را با ماده ضد عفونی کننده تمیز کنید (پنبه آغشته به مواد را در یک جهت روی زخم بکشید و از حرکت رفت و برگشتی روی آن اجتناب کنید). سپس به همین طریق با پنبه تمیز و خشک موضع را خشک نمایید. زخم را چک کنید که علامت عفونت روی آن نباشد سپس دوباره آن را با گاز جدید پانسمان کنید.

نکات کلی و احتیاط‌های لازم

بخیه‌ها حدود 14 روز پس از عمل برداشته می‌شوند. تا 7 روز پس از جراحی (یا تا زمانی که پزشک به شما می‌گوید) حمام نکنید. هنگام استحمام مراقب باشید آب به درون پانسمان نفوذ نکند و از فرو رفتن در آب (در وان یا استخر) اجتناب کنید. کبودی یا سرخ شدگی مختصر در اطراف زخم طبیعی است و جای نگرانی ندارد.
داروهای تجویزی را به دقت مصرف کنید. همچنین توجه داشته باشید که پروتز یک جسم خارجی می‌باشد که در بدن شما کاشته شده است؛ ابتلا به برخی عفونت‌ها می‌تواند احتمال انتقال عفونت به پروتز را افزایش دهد. به عنوان مثال پیش از عملیات دندانپزشکی و یا هر گونه عمل جراحی دیگر باید پزشک را از وجود پروتز مطلع کرده و آنتی‌بیوتیک دریافت کنید.
فعالیت بدنی و تمرینات ورزشی را مطابق آموزش‌هایی که پزشک و فیزیوتراپ به شما داده‌اند، دنبال کنید و در مورد انجام ورزش‌هایی که عضله‌ساز هستند از فیزیوتراپ خود مشورت بگیرید. چنانچه عمل زانو داشته‌اید، استفاده از یخ نیم ساعت قبل و بعد از ورزش می‌تواند مانع از ایجاد تورم شود.
در صورت مشاهده شرایط غیر طبیعی مانند شدت گرفتن یکباره درد؛ درد قفسه سینه یا تنگی نفس؛ تکرر یا سوزش ادرار؛ قرمزی زیاد، ترشحات زرد رنگ یا افزایش درد در اطراف موضع؛ خون دماغ شدن یا وجود خون در ادرار و مدفوع یا تیرگی غیر طبیعی مدفوع؛ تورم در یکی از پاها (که معمولاً قرمزتر و گرم‌تر از پای دیگر است) یا درد در ماهیچه ساق پا؛ تیرگی یا سردی غیر طبیعی کف پا یا انگشتان پا؛ تب بالای 38 درجه و دردی که با مصرف مسکن کنترل نمی‌شود، با پزشکتان تماس بگیرید.
همچنین در شرایط زیر پزشک خود را مطلع کنید:

  • اگر پس از بهبودی نمی‌توانید مفصل را به اندازه پیش از جراحی حرکت دهید؛
  • زمین خوردن یا ضربه دیدن پایی که جراحی روی آن انجام شده است.
مراقبت از پروتز

به طور کلی باید در چند هفته اول، برخی نکات اصلی را در مراقبت از پروتز مد نظر قرار داد.

  • در نوع و میزان حرکت دادن مفصل دقت کنید: در چند هفته اول آن را زیاد خم نکنید و از پیچاندنش خودداری کنید. این نکته را به خصوص هنگام پوشیدن لباس و ورزش کردن مد نظر داشته باشید.
  • در فشار وارد کردن به مفصل احتیاط کنید: حتی‌الامکان بار با وزن بیش از 2 تا 5 کیلوگرم را جابجا نکنید و هنگام انجام فعالیت‌های بدنی سنگین فواصل زمانی را برای استراحت و برداشتن فشار از روی مفصل در نظر بگیرید. در تمام حالات اعم از دراز کشیدن، نشستن یا ایستادن سعی کنید وزن خود را روی پایی که پروتز دارد، نیندازید. همچنین سعی کنید برای مدت بیش از 45 دقیقه یک جا ننشینید بلکه گاهاً از جای خود بلند شده و کمی قدم بزنید.
  • از کفش مناسب و استاندارد استفاده کنید.
  • برای نشستن از صندلی‌های محکم، دارای پشتی و جادستی و با ارتفاع متناسب با قدتان استفاده نمایید. از صندلی یا مبل خیلی کوتاه استفاده نکنید، در صورت لزوم با اضافه کردن ابر یا بالش ارتفاع آن را بالاتر آورید. تا جایی که ممکن است پا روی پا نیندازید و فاصله اندکی را بین پاها رعایت کنید (پاها مختصری باز باشند).
  • از نردبان بالا نروید، در بالا رفتن از پله نیز ابتدا پای جراحی نشده را بالا بگذارید و در پایین آمدن ابتدا پایی را که پروتز دارد.
Scroll to Top
برای عضویت در خبرنامه سایت دکتر الماسی زاده،ایمیل خود را وارد کنید

ایمیل شما محافظت میشود